Chào mừng bạn đến với Sổ tay nhà sáng lập của FundingVN!

Sổ tay tổng hợp những chỉ dẫn, lưu ý và những điều chủ dự án cần biết để có một chiến dịch gọi vốn cộng đồng thành công.

1. Cùng bắt đầu nào

Dự án của bạn là gì? Dự án của bạn mang đến giá trị gì?

Dự án của bạn có thể là những gì bạn muốn tạo ra và chia sẻ với cộng đồng. Đó có thể là một cuốn sách, một bộ phim hay một loại bánh,… Tất cả những ước mơ, hoài bão của bạn, dù giản dị hay lớn lao đều có thể được ấp ủ và hiện thực hóa tại FundingVN.

Điều bạn cần làm là tập trung vào dự án, vạch ra những chiến lược, mục tiêu rõ ràng, hành động nhanh và hiệu quả. FundingVN sẽ đồng hành để giúp bạn thành công.

Để khởi chạy dự án trên FundingVN, bạn cần phải chuẩn bị:

» Thông tin của dự án bao gồm video giới thiệu dự án và phần mô tả dự án. Các thông tin này sẽ thay bạn truyền tải câu chuyện đằng sau dự án đến với cộng đồng người ủng hộ.

» Các gói phần thưởng dành cho người ủng hộ sau khi dự án kết thúc quá trình gọi vốn.

» Liên tục cập nhật thông tin về dự án cho cộng đồng khi bắt đầu khởi chạy dự án.

Song song với những hướng dẫn sẽ là những ví dụ và dẫn chứng về chiến dịch gọi vốn cộng đồng của Misfit Shine trên nền tảng IndieGoGo để giúp bạn có được cái nhìn trực quan hơn. (Chiến dịch gọi vốn của Misfit Shine bắt đầu từ tháng 12/2014 thu được 846.675 USD trên mục tiêu 100.000 USD – một thành công vang dội trong gọi vốn cộng đồng)  

 

2. Kể câu chuyện của bạn

 

Cùng bắt đầu từng phần một nào. Đầu tiên là phần Thông tin dự án, đây là nơi mà bạn kể cho mọi người câu chuyện của mình.

Hãy tưởng tượng rằng bạn đang giải thích, mô tả dự án của mình cho một người bạn. Bạn sẽ nói những gì? Người bạn đó sẽ hỏi bạn những gì? Làm cách nào bạn có thể chứng minh được mình thực sự nghiêm túc, chuẩn bị sẵn sàng và có khả năng hoàn thành xuất sắc công việc này? Phần Thông tin dự án là cơ hội để bạn kể câu chuyện đó: Bạn là ai?, bạn muốn tạo ra sản phẩm gì?, tại sao bạn lại mong muốn làm điều đó?.

Dù dự án của bạn là gì thì bạn vẫn phải trả lời 6 câu hỏi sau:

  1. Bạn là ai? Hãy giới thiệu về bản thân bạn, các thành viên trong nhóm và những công việc mà bạn đã từng làm.
  2. Bạn muốn tạo ra sản phẩm gì? Trong phần này, bạn càng mô tả chi tiết sản phẩm, người ủng hộ sẽ càng hiểu rõ và thích thú hơn với những gì bạn đang làm. Trưng bày những bản phác thảo, bản mẫu, bản thử nghiệm mà bạn có thể làm tăng tính thuyết phục.
  3. Dự án xuất phát từ đâu? Kể cho mọi người cùng nghe cơ duyên nào bạn có được ý tưởng thú vị này?, và bạn đã triển khai đến đâu rồi?. Chia sẻ câu chuyện về quá trình hình thành và phát triển của dự án sẽ giúp cho mọi người hiểu được những gì bạn đang làm và làm như thế nào.
  4. Kế hoạch sắp tới của bạn là gì? Vạch ra một kế hoạch, một lộ trình theo từng tuần, tháng để người ủng hộ có thể chờ đợi những điều bất ngờ từ dự án của bạn trong thời gian sắp tới.
  5. Bạn cần gọi bao nhiêu vốn? Trình bày chi tiết kế hoạch thực hiện và ngân sách dự án sẽ giúp mọi người tin tưởng vào cách sử dụng vốn của bạn và cách mà bạn thực hiện kế hoạch của mình
  6. Lý tưởng và đam mê: Nói cho mọi người biết tại sao bạn lại đam mê dự án này? Và tại sao bạn cam kết sẽ hiện thực hóa được dự án này?

Cách thể hiện Thông tin dự án cũng quan trọng không kém

Người ủng hộ dễ cảm thấy nhàm chán và không đủ kiên nhẫn để đọc hết một bài giới thiệu dài và khô khan. Vì vậy, Video và hình ảnh là cứu cánh tuyệt vời giúp mọi người hình dung rõ câu chuyện của bạn.

» Hãy chọn một bức ảnh để làm ảnh đại diện cho dự án. Hãy nhớ rằng: ảnh đại diện là ấn tượng đầu tiên, vì thế hãy để lại ấn tượng đẹp cho người ủng hộ bằng cách chọn một bức ảnh thật rõ nét, đặc biệt và thu hút ánh nhìn. Hình ảnh nên có chất lượng tối thiểu 1024×576 pixels và tỷ lệ kích thước 16:9.

» Một video hấp dẫn cũng là một cách hay để giới thiệu về bản thân và dự án. Nếu chưa đủ khả năng để tạo ra những video mượt mà, chuyên nghiệp, bạn đừng quên là mọi người cũng rất yêu thích những video tự làm, có thể mộc mạc nhưng phải dễ hiểu.

» Bổ sung phụ đề cho video có thể giúp người xem hiểu hơn những gì bạn nói, nhất là khi tốc độ nói nhanh hoặc chất lượng âm thanh không tốt.

» Hãy sáng tạo: dùng gif, đồ thị, tệp âm thanh,….mọi thứ mà bạn có thể nghĩ ra để thu hút người ủng hộ. Sử dụng file có dung lượng nhẹ để dễ dàng chia sẻ qua nhiều nơi.

Một số lưu ý khác để hoàn thiện trang thông tin dự án:

» Tên dự án: Công cụ tìm kiếm của Funding.vn sử dụng những từ ngữ trong tên của các dự án để đề xuất từ khóa tìm kiếm. Vì vậy, hãy đặt tên rõ ràng và mô tả ngắn gọn những gì bạn đang làm.

Ví dụ tên chiến dịch: Misfit Shine: an elegant, wireless activity tracker

Phần đầu – Misfit Shine là tên sản phẩm

Phần sau là danh từ ghép mô tả ngắn gọn nhất đặc điểm của sản phẩm

» Giới thiệu ngắn gọn, súc tích và chỉ tập trung mô tả về sản phẩm.

Ví dụ giới thiệu ngắn: Gorgeous all-metal construction. Tiny so you can wear anywhere. Track cycling and swimming, not just steps. To sync, just lay on phone.

Dù chỉ sử dụng 4 câu ngắn gọn, nhưng phần giới thiệu này đã khái quát được 4 đặc tính mới của sản phẩm. Người ủng hộ đọc qua sẽ để ý ngay sự khác biệt của Misfit so với các sản phẩm khác trên thị trường.

 

3. Thiết lập phần thưởng

 

Tại sao mọi người lại muốn ủng hộ cho các dự án ?

Vì mọi người muốn giúp bạn có cơ hội đưa sự sáng tạo, dự án của bạn đến với cộng đồng. Và ngược lại, họ cũng muốn nhận được những giá trị từ các dự án đó. Phần thưởng chính là câu trả lời, phần thưởng sẽ là món quà mà bạn sử dụng để đáp lại sự ủng hộ của mọi người dành cho dự án của mình.

Phần thưởng có thể rất đa dạng

Có thể phân loại phần thưởng thành 3 loại chính là “Lời cảm ơn”, “Những món quà mang dấu ấn của dự án” và “Sản phẩm của dự án”.

 

» Phần thưởng “Lời cảm ơn” thường dành cho tất cả mọi người quan tâm và ủng hộ cho dự án. Vì vậy, dù mệnh giá ủng hộ nhỏ như thế nào, một lời cảm ơn chân thành cũng là điều cần thiết.

» Phần thưởng “Món quà mang dấu ấn của dự án” là những thứ như cốc in logo dự án, móc chìa khóa in slogan, hay áo thun in hình sản phẩm…Đây sẽ là những phần thưởng thú vị, dễ chuẩn bị nhanh chóng với số lượng lớn. Hơn nữa, những phần thưởng này cũng là những đại sứ truyền thông tuyệt vời cho thương hiệu của bạn. Tuy nhiên, đối với một số người ủng hộ, những tặng phẩm như thế này khá đại trà và không đủ đặc biệt. Vậy nên, hãy cân nhắc lựa chọn này nhé.  

» Phần thưởng “Sản phẩm của dự án” là loại phần thưởng được trông ngóng nhất, đó chính là sản phẩm bạn tạo ra. Ví dụ, bạn đang gọi vốn để xuất bản sách, thì phần thưởng sẽ là những cuốn sách đó. Phần thưởng cũng có thể được thành các phiên bản như phiên bản thường, phiên bản giới hạn hoặc những trải nghiệm độc đáo của dự án. Những phần thưởng này tuy khó sản xuất nhất nhưng lại có ý nghĩa sâu sắc và là động lực thúc đẩy sự ủng hộ từ mọi người.

Nên chọn phần thưởng nào cho người ủng hộ?

Bạn chính là người hiểu cộng đồng của mình muốn gì hơn ai hết. Hãy đặt mình vào vị trí của họ để suy nghĩ thử khi bạn ủng hộ một dự án thì bạn mong nhận được phần thưởng gì.

Không nên tặng những phần thưởng gì?

Những phần thưởng cấm sử dụng trên FundingVN bao gồm:

» Sản phẩm, dịch vụ bất hợp pháp

» Sản phẩm có khả năng gây nguy hiểm cho người ủng hộ

» Sản phẩm được phân phối lại mà không phải do chủ dự án sáng tạo ra hoặc sản phẩm được sao chép mà không có sự đổi mới.

» Các sản phẩm thuộc danh mục dược phẩm.

» Vé các cuộc thi, phiếu giảm giá, bài bạc và vé xổ số.

» Thức ăn tươi sống, thức ăn, đồ uống có hạn sử dụng trong ngày hoặc ngắn hạn.

» Tài liệu có tính chất xúc phạm (ví dụ: ngôn từ kích động thù địch, khuyến khích bạo lực chống lại người khác, …); tài liệu khiêu dâm,…

» Cung cấp các sinh vật biến đổi gen.

» Động vật sống.

» Rượu và các chất kích thích.

» Cung cấp các dịch vụ tài chính, dịch vụ tín dụng; trung gian tài chính; dịch vụ du lịch (ví dụ: gói kỳ nghỉ); dịch vụ điện thoại (ví dụ: dịch vụ thuê bao trả trước); và các dịch vụ tiếp thị kinh doanh khác.

» Thuốc, nicotin, thuốc lá, thuốc lá điện tử và các vật dụng liên quan khác.

» Những sản phẩm, dịch vụ khác bị cấm giao dịch theo Luật pháp Việt Nam

Làm thế nào để định giá phần thưởng?

Khi một người ủng hộ dự án của bạn, họ sẽ tự hỏi: phần thưởng này có tương xứng với những gì họ bỏ ra không?. Vậy nên hãy lập ra một mức giá vừa phải để bao quát được chi phí của bạn nhưng vẫn thu hút được người ủng hộ.

Đa dạng danh mục phần thưởng

Bạn hãy nhớ rằng mọi sự ủng hộ (dù ít hoặc nhiều) đều giúp cho dự án của bạn đạt được mục tiêu gọi vốn. Vì vậy, hãy cân nhắc và sắp xếp các mức phần thưởng sao cho đều đáng được ủng hộ, phối hợp nhiều loại phần thưởng cũng là một cách được nhiều người sử dụng. Ngoài ra, bạn sẽ phải sản xuất và giao phần thưởng cho người ủng hộ nên hãy suy nghĩ kĩ về các mức phần thưởng và cân nhắc về chi phí nữa nhé.

Phân loại và hạn chế phần thưởng

Đặt các tiêu đề khác nhau sẽ giúp người ủng hộ phân biệt các gói phần thưởng. Hãy liệt kê cụ thể sản phẩm và số lượng sản phẩm có trong gói phần thưởng. Bạn có thể giới hạn số lượng một số gói phần thưởng bởi vì đôi khi bạn chỉ có thể sản xuất chừng đó sản phẩm thôi. Giới hạn số lượng những phiên bản đặc biệt cũng có thể tạo ra sự kích thích và động lực để thu hút những người ủng hộ cho sản phẩm của bạn.   

Ngày dự kiến giao hàng

Hãy dự đoán ngày các bạn giao phần thưởng cho người ủng hộ chính xác nhất có thể. Lập kế hoạch giao hàng cho từng gói sản phẩm để bạn không quá áp lực và thực hiện đúng như cam kết về ngày giao hàng.

Giao hàng

Khi tạo ra các gói phần thưởng, bạn phải thông báo rõ là sản phẩm này có bao gồm dịch vụ giao hàng hay không, địa điểm nào bạn có thể giao hàng tới, chi phí giao hàng là bao nhiêu, và chi phí này đã được tính vào gói phần thưởng hay chưa. Liệt kê chi tiết những khoản trên nếu bạn thấy cần thiết.

Lưu ý: Một khi dự án được khởi chạy, bạn có thể thêm các gói phần thưởng mới bất cứ lúc nào. Tuy nhiên, một khi ai đó đã ủng hộ một trong các gói đó, bạn không thể thay đổi được bất cứ thứ gì liên quan đến lượt ủng hộ đó.

 

4. Hiểu rõ hình thức gọi vốn

 

FundingVN là nền tảng gọi vốn cộng đồng, trong đó chủ dự án hoặc nhận được trọn vẹn số tiền gọi được ( khi dự án đạt mục tiêu ) hoặc sẽ không nhận được gì cả ( khi dự án không đạt được mục tiêu đề ra ). Thật ra, hình thức này giúp giảm thiểu rủi ro cho bạn. Bạn sẽ nhận rõ được tiềm năng thị trường của mình chứ không phải sự tâng bốc của một số khách hàng quá yêu thích dự án. Người ủng hộ cũng sẽ có động lực ủng hộ dự án, cũng như dễ dàng đưa ra quyết định đầu tư hơn.

Mục tiêu gọi vốn

Là số vốn nhỏ nhất mà bạn cần để thực hiện những lời cam kết của mình và chuẩn bị các phần thưởng. Bước đầu tiên khi đặt mục tiêu gọi vốn là xác định được ngân sách của dự án.

Dự trù chi phí

Viết ra giấy mọi chi phí có thể phát sinh – kể cả những chi phí không đáng kể như băng keo để dán thùng hàng, giấy gói hàng,… Đối với những khoản chi phí lớn hơn, hãy khảo sát giá tốt nhất mà bạn có thể sử dụng được. Cộng hết các khoản đó lại, nếu con số mà bạn dự toán lần này lớn hơn so với dự kiến trước đó thì bạn nên vui mừng đấy. Điều đó thể hiện rằng lần này bạn đã tính toán đầy đủ cẩn thận.

Dự đoán lượng reach của bạn

Funding.vn là một nơi tuyệt vời để chia sẻ ý tưởng của bạn với mọi người. Tuy nhiên, hầu hết sự ủng hộ đều dựa vào các mối quan hệ của bạn , những người hiểu rõ bạn đang làm gì. Vậy nên, hãy xem xét và đếm xem bạn có thể nhận được sự ủng hộ từ bao nhiêu người, từ bố mẹ, bạn bè, người hâm mộ cho đến cộng đồng mạng để ước tính được số người thực sự muốn ủng hộ cho dự án của bạn.

Các khoản phí

Nếu dự án của bạn hoàn thành được mục tiêu đề ra, Funding.vn sẽ tính 5-10% phí; và phí phụ thu cho các đối tác giao dịch,… Vậy nên hãy cẩn trọng dự toán thêm cho những khoản chi phí này.

Đặt thời hạn kết thúc

Thời hạn gọi vốn của bạn sẽ từ 1 đến 60 ngày. Theo thống kê, thời hạn có tỷ lệ gọi vốn thành công cao nhất là ít hơn hoặc bằng 30 ngày. Thời hạn càng ngắn càng chứng tỏ bạn đang thực sự tự tin, điều này có thể thúc đẩy mọi người tham gia ủng hộ, đồng thời giúp bạn ngưng trì hoãn, bắt tay lên kế hoạch, thúc đẩy và lan truyền chiến dịch gọi vốn của mình ngay lập tức.

Bạn không thể thay đổi mục tiêu gọi vốn một khi đã khởi chạy dự án. Sau khi đạt được mục tiêu gọi vốn, dự án vẫn có thể đưa ra phần thưởng mới để thu hút thêm người ủng hộ và đạt được mức gọi vốn cao hơn. Trong trường hợp dự án gọi được số vốn cao hơn nhiều so với số vốn mục tiêu, nếu bạn cảm thấy không đủ khả năng hoàn thành hết các gói phần thưởng, bạn  có thể ngừng nhận thêm ủng hộ bằng cách khóa lại bất kỳ gói phần thưởng nào, và có thể giãn thời gian giao hàng ra sau khi đã khóa phần thưởng lại. Tuy nhiên để đảm bảo uy tín kinh doanh và nhận được sự tin tưởng của những người ủng hộ, hãy thông báo thật rõ ràng và thành tâm để họ có thể thông cảm cho bạn.

 

5. Truyền thông

Mặc dù một dự án đặc biệt có khả năng tìm được sự hỗ trợ từ các trang web, trang báo; thì nơi mà bạn nhận được sự ủng hộ nhiều nhất vẫn là từ người hâm mộ, bạn bè, và cộng đồng. Đây là một số mẹo mà bạn có thể áp dụng để tiếp cận mọi người và truyền thông cho dự án của bạn

Chuẩn bị kế hoạch tiếp cận cộng đồng

Trước khi khởi chạy dự án, hãy suy nghĩ kỹ về cách bạn truyền thông cho dự án của mình. Phần hướng dẫn này sẽ giúp bạn hình dung được cách truyền thông hiệu quả dự án của mình với mọi người. Suy nghĩ thử xem, từ người thân cận nhất đến người xa lạ nhất, ai là người hứng thú với những gì bạn đang làm. Lập một danh sách những trang web, blog, facebook, forum phù hợp, nơi có những người thực sự quan tâm đến dự án của bạn. Ví dụ, bạn đang sản xuất đồ chơi cho trẻ em, hãy tìm đến những forum cho những bà mẹ trẻ, nhóm facebook hướng dẫn cách nuôi dạy con.

Thông báo phát động dự án   

Khi dự án của bạn bắt đầu gọi vốn, hãy thông báo cho mọi người cùng biết. Chia sẻ lên Facebook của bạn, đăng tải ảnh lên Instagram. Gửi email, tin nhắn, gọi điện thoại cho người thân, bạn bè. Hãy viết riêng cho họ những lời nhắn và thể hiện rằng dự án của bạn đặc biệt, độc đáo và có các gói phần thưởng hấp dẫn. Những lời nhắn chân thành do chính bạn viết thường gây thiện cảm hơn là những email trang trọng, quy củ. Không nên gửi mail cho nhiều người cùng một lúc, vì những người nhận email thường thích đọc những tin nhắn mang dấu ấn cá nhân hơn là những thông báo chung chung. Vào thời điểm bắt đầu truyền thông, hãy thông báo thật hứng khởi, sau đó cứ cách một khoảng thời gian thì cập nhật các thông tin của dự án cho mọi người một lần là cách truyền thông tốt nhất.

Truyền thông báo chí

Trước tiên, bạn hãy làm nghiên cứu một chút, tìm kiếm trên Google các chủ đề và dự án có liên quan đến dự án của bạn, xem ai đã viết về những chủ đề đó và tìm đọc những ấn phẩm của họ. Sau đó, xem xét đâu là kênh tiếp cận người dùng của bạn tốt nhất. Từ đó, lựa chọn cho mình một kênh truyền thông thích hợp.

Nếu như bạn đang liên hệ truyền thông báo chí, hãy chắc chắn rằng bạn cung cấp đầy đủ các thông tin này: Bạn là ai? Bạn làm gì? Bạn làm ở đâu? Khi nào bạn làm? Và tại sao bạn làm?. Họ sẽ đánh giá cao những thông điệp cụ thể, rõ ràng, và chính xác mà bạn cung cấp. Đặt bạn vào vị trí của họ, và nói cho họ biết tại sao ý tưởng của bạn đáng được viết và đăng tải.

Sau đây là một số mẹo:

» Lập danh sách người ủng hộ tiềm năng – số lượng quan trọng hơn chất lượng.

» Tiếp cận những người có hứng thú với những đề tài liên quan đến dự án của bạn.

» Hiệu quả truyền thông sẽ tăng gấp đôi nếu có người nổi tiếng tham gia vào dự án của bạn.

» Cung cấp bất kỳ thông tin nào mà bạn có thể công khai.

» Cho mọi người xem mẫu thử, video giới thiệu hoặc bản xem trước.

» Lập kế hoạch truyền thông theo từng giai đoạn.

» Suy nghĩ: Thời điểm nào là phù hợp nhất để đăng tải dự án lên các phương tiện truyền thông? Mỗi phương tiện truyền thông sẽ mất bao lâu để chuẩn bị?

» Đừng nên nóng lòng vì hối thúc mọi người quá nhiều sẽ không mang lại kết quả tốt cho dự án của bạn.

» Tổ chức sự kiện.

» Tập hợp bạn bè và người hâm mộ bằng một bữa tiệc hoặc một buổi họp mặt. Mang theo máy tính bảng hoặc laptop để mọi người có thể ủng hộ ngay tại chỗ.

» Bạn sẽ cần nhiều mối quan hệ hơn để đạt mục tiêu đấy.  Hãy kêu gọi những người khác tham gia – như cộng tác viên, đồng nghiệp, đối tác của bạn cùng tham gia nữa.

Đừng bao giờ thử những cách dưới đây nhé:

» Đừng Spam. Mọi người sẽ yêu mến dự án của bạn hơn nếu thông tin về dự án đến từ một nhà sáng lập tuyệt vời và chân thành hơn là một cái máy spam.

» Hãy tỉnh táo khi có người đề nghị hợp tác để truyền thông dự án của bạn vì họ có thể là một cái máy Spam thay bạn đấy.

» Đừng trông đợi phép màu xảy ra, mọi việc đều cần được chuẩn bị, hãy lên kế hoạch kĩ càng và nỗ lực triển khai nó.

 

6. Tương tác với người ủng hộ

Trong suốt quá trình gọi vốn, bạn phải luôn tương tác với những người ủng hộ và thông báo cho họ dự án của bạn đang phát triển như thế nào. Hãy cập nhật dự án thường xuyên vì mỗi bước tiến của dự án sẽ là mỗi tin vui mà người ủng hộ nhận được.

Cập nhật thông tin của dự án.

Cứ xem FundingVN là một trang blog, nơi bạn chia sẻ những thông tin thú vị về dự án với mọi người. Người ủng hộ không chỉ tìm kiếm thông tin về thời gian giao phần thưởng mà họ cũng rất thích xem cách nhóm các bạn thực hiện dự án. Bạn có thể đăng các bài cập nhật kèm theo hình ảnh, clip âm thanh hoặc video.

Hoàn thành

Khi đã đến bước này cũng đồng nghĩa là việc gọi vốn của bạn diễn ra thành công tốt đẹp, và bây giờ điều cuối cùng mà bạn phải làm là giao hàng và tương tác với người ủng hộ để thực hiện quá trình này suôn sẻ.

Đối tác giao hàng

Nếu việc giao hàng khiến bạn cảm thấy quá căng thẳng, hoặc số lượng người ủng hộ vượt quá dự kiến, đừng lo lắng, bạn không cần tự làm mọi thứ vì có rất nhiều công ty chuyên đóng gói và giao hàng. Việc thuê ngoài các công ty giao hàng sẽ giúp giảm tải và tạo ra trải nghiệm tốt hơn cho bạn và những người ủng hộ bạn.

Startup Viet Partners và BSSC tổng hợp và biên soạn